Ana Sayfa > Fotoğraf Yazıları > Belgesel Fotoğraf



Belgesel Fotoğraf

BELGESEL FOTOĞRAF YÖNTEMLERİNDE DİZİ FOTOĞRAFLAR

 

Bir fotoğraf konuyu yeterince anlatıyorsa, ikinci bir fotoğrafı kullanmak gereksizdir. Ama birden fazla fotoğrafın arasında belirli bir ilişki varsa anlatım tek tek fotoğrafların anlattıklarının toplamından çok fazla olabilir. Başarılı bir seçim ve sıralamayla bütün parçaların toplamından daha büyük olabilir. Bu bölümde bir konunun birden fazla fotoğrafın birlikte kullanımıyla işlenmesi üzerine durulmaktadır.



Fotoğraflar Arasındaki İlişkinin Kullanılması
Birden fazla fotoğraf birlikte sunulduğu anda ister istemez arasındaki ilişki de değerlendirilir. Birlikte kullanılan fotoğraflar , aynı konuyu destekleyen çeşitli kareler olabileceği gibi, süreklilik ve hareket duygusunu yaratmayı da amaçlayabilirler. Benzerlikler veya karşıtlıklar birkaç fotoğrafın birlikte kullanılmasıyla vurgulanabilir. Ama birden fazla fotografin birlikte kullanıldığı durumlarda da, tek tek karelerin anlatımı zenginleştirecek öğeler taşımasına ve olabildiğince az sayıda fotoğraf kullanılmasına dikkat edilmelidir.



Fotoğraf Çiftleri
Birden fazla fotoğraf kullanmanın en yalın yolu fotoğraf çiftlerinden yararlanmaktır. İlk anda akla gelenler gece ve gündüz, ya da yaz ve kış gibi zamana bağlı değişimlerin aktarımı, karşıtlıkların veya benzerliklerin vurgulanmasıdır. Örnek olarak bir stadyumun maç sırasındaki kalabalığıyla gecenin geç saatlerindeki sessizliği arasındaki karşıtlık verilebilir. Ankara'dan havanın kirli ve temiz olduğu iki ayrı zamanda alınan görüntülerde benzer bir etki yaratacaktır. Farklı zamanlarda aynı konunun görüntülenmesinde istenen etkiyi almak için dikkat edilmesi gereken nokta, aynı çerçevenin yapılabilmesinin sağlanmasıdır.


İki fotografin birlikte kullanımı konuların gerçek boyutlarını daha etkili bir biçimde aktarmak için de yararlı olabilir. Tek tek fotoğrafların anlamlarından farklı bir sonuç alabilmek, ya da işlenen konunun daha derinine inmek de olanaklıdır.


Dizi Fotoğrafla Hareket Etkisi
Tek tek fotoğrafların birlikte kullanılmasıyla hareket etkisi yaratılabilmesi şaşırtıcı olmasına karşın olanaklıdır. Kısa bir sürede aynı bakış açısından birçok fotoğraf çekilirse , bunlar izleyenlere hareket duygusu verecek biçimde birlikte kullanılabilirler. Fotoğrafçı nasıl bir dizi oluşturabileceğini çekim sırasında tasarlamalıdır. Hareketin ne yönde sağlanabileceğini önceden kestirmeli ve en iyi çekim yapabileceği noktayı seçmelidir. Hareket sırasında olabildiğince fazla kare çekip sonradan bir seçim yapmak yararlıdır. Yapılacak değerlendirmeyle , çekilen kareler arasında konuyu en iyi anlatacak en az sayıda fotoğraf seçilmelidir. Hareket etkisinin yaratılmasında çerçeveleme de çok önemlidir. Gerekirse baskı sırasında da bazı düzeltmeler yaparak hareketi vurgulayacak kareler oluşturulmalıdır. Örneğin soldan sağa doğru bir hareket aktarılıyorsa , konu her karede biraz daha sağa yaklaştırılmalıdır.


Çekim koşullarındaki teknik yetersizlikler , beklenmedik bir anda karşımıza çıkı veren bir olayın hareket duygusu verebilecek biçimde görüntülenmesini engelleyebilir. Yine de fotoğrafçının hazırlıklı olması ve hareketin nasıl gelişeceğini kestirebilmesi başarılı sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir. Hareketin önceden tasarlanarak çekim sırasında kurgulanması kuşkusuz büyük bir kolaylık sağlayacaktır.



Dizi Fotoğrafın Anlatımcı Kullanımı
Fotoğraf dizilerinin başarılı kullanılabilmesi, başarılı foto öyküler için önemli bir adımdır. Bir fotoğraf dizisinin zaman sırasına bağlı kalarak anlatılan basit bir foto-öykü olduğu söylenebilir. Giriş, hareketin gelişmesi ve düğüm , sonuç gibi bölümler öykülerde toplu bir anlatım sağlamak için öncelikle üç fotoğraflı diziler önerilebilir. Bu dizilerin genel yapısı durum , hareket ve sonuç olarak belirtilebilir. Bir örnek olarak yürüyen bir adamın düşürülmesi verilebilir :


1. Fotoğraf -  Yürüyen   bir  adam   duran   bir  adamın yanından geçmektedir.
2. Fotoğraf- Duran adam ayağını uzatır.
3. Fotoğraf- Yürüyen adam düşmüş, yerdedir.


Dizi fotoğrafla başarılı bir anlatım sağlanabilmesi için önceden tasarlanmış kurgulu çekimler daha uygundur. Ancak rastlantısal olarak çekilen bazı karelerin değerlendirilmesiyle de başarılı diziler oluşturulabileceği unutulmamalıdır.


Fotoğraf dizilerinde makinanın yerini ve bakış açısını değiştirmemek süreklilik açısından kolaylık sağlar. Ancak olayın gelişimi farklı yerlerde sürüyorsa, kareler arasındaki mantıksal bağlantının kopmamasına dikkat edilmesi koşuluyla anlatımın sürekliliği yine sağlanabilir.


Başarılı bir fotoğraf dizisinin oluşturulmasında, çekim çalışması kadar, seçim ve sıralama çalışmaları da önemlidir. Başarısız olduğu düşünülen bir çalışmanın ürünlerinden, titiz bir seçim, çerçeveleme ve sıralama çalışmasıyla başarılı bir dizi oluşturulabilir.



Foto-Öykü
Fotoğraflı anlatımda, olayın özünü veren tek bir fotoğraf yerine olayı basamak basamak aktaran bir dizi fotoğraf kullanılabilir. Foto-öykü, fotoğrafçının bir fotoğraf dizisiyle yazdığı öykü olarak tanımlanabilir. İyi bir foto-öykü de, anlatım uzun açıklamalara gerek göstermeden yeterince açık olmalıdır. Foto-öyküler genellikle bir ekip çalışmasıyla oluşturulurlar.Fotografçı, yazar ve sayfa düzenleyicisi birlikte çalışırlar. Genellikle iyi bir foto-öykü için çok fazla kare çekilmesi gereklidir. Yabancı dergiler önemli bir olayda iyi bir dizi elde edebilmek için birçok fotoğrafçı görevlendirmektedirler. II.Dünya Savaşı'nda bir gemi fîlosuyla görevli olarak yolculuk eden bir fotoğrafçı, dergisi için 300'den fazla kare çekmiş ve bunların yalnızca 14'ü kullanılmıştır. Papa Paul'ün New York gezisini görüntülemek için Paris Match 18 fotoğrafçıyı görevlendirmiştir.

Foto-öykü, ülkemizde pek tanınmamasına karşın, yabancı dergilerde sık kullanılmaktadır. Yayıncılar ellerindeki fotoğrafları, konuyu okuyuculara en iyi aktaracak biçimde değerlendirmektedirler. İyi düzenlenmiş bir foto-öyküde, okuyucunun fotoğraflar arasında kolay bağ kurabilmesi ve anlatılan olayı tümüyle algılayabilmesi gerekir. Genellikle foto-öykülerde, fotoğraflar karşılıklı iki sayfaya dağıtılmıştır. Her sayfa mantıklı bir yapı, anlatım ve süreklilik içerir ve fotoğraflar ayrı ayrı ele alındıklarından da anlatımcıdırlar. Fotoğraflardaki anlatımın yalın ve dolaysız olması istenen bir özelliktir. Foto-öyküde istenen ayrıntılı yazılarla olayı geniş biçimde anlatmak değil, dikkati fotoğraflara yönelterek onların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır, izleyicilere sunulan bir foto-öyküde, olayın özü gerekli ayrıntılarla birlikte verilebilmelidir.

 Foto-öykülerde Yazı Kullanımı
Dolaysız olarak bazı bilgileri aktarabilmek, ya da anlatımın daha anlaşılır olmasını sağlamak için çoğu kez fotoğraf ve yazının birlikte kullanılmasıyla oluşturulurlar. Yazıya verilen ağırlığa göre foto-öyküler üç grupta toplanabilirler.


1- Yalnızca fotoğraflardan oluşan foto-öyküler
2- Fotograf-yazı bütünlüğünden oluşan foto-öyküler
3- Yazının    bütünlüğü    içerisinde    fotoğraflara    yer    vererek oluşturulan foto-öyküler


Yalnız fotoğraflardan oluşan foto-öyküler anlatım güçlüğünden ötürü pek sık kullanılmazlar. Genellikle fazla karmaşık olmayan peşpeşe fotoğraflarla kolayca anlatılabilecek konularda bu tür kullanılır. Fotograf-yazı bütünlüğünden oluşan foto-öykülerde yazı ve fotoğraflar birbirleriyle yakın ilişki içindedir. Ne yazı ne de fotoğraflar öykünün tümünü anlatmazlar.

Öykünün ağırlığı fotoğraflardadır ama yazı da anlatımı tamamlamaktadır. Fotoğrafların ya da yazının çıkartılması anlatımın eksik kalmasına neden olur. Fotoğraflar ve yazı arasında canlı bir ilişki kurması ve anlatım kolaylıkları nedeniyle fotograf-yazı bütünlüğü en çok kullanılan türdür.


Yazı içerisinde fotoğraflara yer vererek oluşturulan foto-öykülerde ise yazı ve fotoğraflar başlı başına ayrı birer öykü anlatır. Birlikte sunulmalarıysa olayı daha iyi algılanır ve çarpıcı duruma getirir.




Share



   


COG Sitesi için tıklayın. Tasarım: CANDENİZ Bu işin arkasında kimler var ! Sitenin tüm bölümlerini birlikte gör.